Sprawności harcerskie ZHP - Nowy System Instrumentów Metodycznych ZHP SIM

Sprawności harcerskie są kolejnym z indywidualnych instrumentów metodycznych. Prezentują zdobytą i udowodnioną wykonanymi zadaniami umiejętność, którą harcerz lub harcerka potrafi się posłużyć. Każdy harcerz ma prawo zdobywać takie sprawności, jakie sam sobie wybierze. Nie jest to narzucane odgórnie. Reforma SIM ZHP (czyli. reforma instrumentów metodycznych ZHP), która nastąpiła w 2021 roku wprowadziła zmianę w określeniu poziomów trudności sprawności. Sprawności harcerskie nadal mają 4 poziomy trudności, jednak zrezygnowano ze sprawności mistrzowskich, które nazwano po prostu sprawnościami czterogwiazdkowymi. Nie jest konieczne zdobywanie sprawności z danego rodzaju po kolei. Tak samo jak możliwe jest, aby harcerz zdobywał sprawność trzygwiazdkową, jeżeli ta jest dopasowana do jego aktualnych umiejętności. Lista sprawności harcerskich jest określona regulaminem, a dodanie własnych wzorów wymaga potwierdzenia przez GK (Główną Kwaterę).

Zobacz także:  Tropy zuchowe    |    Sprawności zuchowe     |     Mundury harcerskie ZHR i ZHP   |    Menażki harcerskie i turystyczne + niezbędniki     |    Plecaki harcerskie na obozy i biwaki     |     Akcesoria harcerskie na obóz     |    Co zabrać na obóz harcerski - wyposażenie


Jak przyszyć sprawności harcerskie?

Sprawności harcerskie, tak samo jak tropy oraz odznaczenia zuchowe, przyszywane są na prawym rękawie munduru harcerskiego. Dotychczasowo umieszczało się je dość wysoko, bo około 2-5cm poniżej górnego szwu rękawa. Po reformie instrumentów metodycznych ZHP, sprawności harcerskie należy przyszywać nieco niżej, tak aby u góry pozostało miejsce na zdobywane tropy. Kiedyś wzory sprawności na rękawie wyszywało się samemu. W obecnych czasach już rzadko praktykuje się ten zwyczaj. Harcerze sięgają po gotowe sprawności, które są estetyczne i mogą służyć wiele lat. Sprawność należy przyszyć samemu i zazwyczaj otrzymuje się ją od drużynowego / drużynowej.

Jakie są sprawności harcerskie?

Wzorów i odmian sprawności harcerskich jest bardzo dużo. Można liczyć je w setkach różnych możliwości rozwoju oraz etapów ich zdobywania. Sprawności harcerskie dzielimy na różne kategorie. Są nimi:

Sprawności dotyczące wyrobienia harcerskiego - wyga, skaut/skautka, znawca/znawczyni musztry, wartownik/wartowniczka, harcownik, strażnik/strażniczka ognia, leśny człowiek, zwiadowca, enigma

Sprawności dotyczące zdrowia - ratownik/ratowniczka, lider/liderka zdrowia, pomocna dłoń, epidemiolog/epidemiolożka, bezpieczny/bezpieczna

Sprawności przyrodnicze - ekolog/ekolożka, przyrodnik/przyrodniczka, przyjaciel/przyjaciółka roślin, zielarz/zielarka, florysta/florystka, ogrodnik/ogrodniczka, sadownik/sadowniczka, leśnik, znawca/znawczyni grzybów, przyjaciel/przyjaciółka zwierząt, hodowca/hodowczyni (ptaków, gryzoni, drobiu, ryb), pszczelarz/pszczelarka

Sprawności wspierające wychowanie gospodarcze i ekonomiczne - przedsiębiorca/przedsiębiorczyni, kwatermistrz/kwatermistrzyni, skarbnik/skrabniczka, świadomy konsument/świadoma konsumentka, pracownik/pracowniczka, reklamożerca/reklamożerczyni, bankier/bankierka, makler/maklerka

Sprawności komputerowe - komputerowiec, webmaster, programista/programistka, technik informatyk, modelarz 3D

Sprawności wspierające zaradność życiową - kucharz/kucharka, złota rączka, domownik/domowniczka, organizator/organizatorka nauki, organizator/organizatorka czasu, mistrz/mistrzyni splotów, mistrz/mistrzyni DIY, mistrz/mistrzyni igły

Sprawności dotyczące terenoznawstwa i turystyki - kartograf/kartografka, przewodnik/przewodniczka, regionalista/regionalistka, krajoznawca/krajoznawczyni, łazik, turysta górski/turystka górska, wyga górski, rowerzysta/rowerzystka

Sprawności artystyczne - muzyk/muzyczka, gitarzysta/gitarzystka, piosenkarz/piosenkarka, aktor/aktorka, lalkarz/lalkarka, wodzirej/wodzirejka, recytator/recytatorka, gawędziarz/gawędziarka, reżyser teatralny/reżyserka teatralna, scenograf/scenografka, filmowiec, plastyk/plastyczka, malarz/malarka, rzeźbiarz/rzeźbiarka, architekt/architektka wnętrz, fotograf/fotografka, grafik komputerowy/graficzka komputerowa

Sprawności społeczne i religijne - obywatel/obywatelka, europejczyk/europejka, ekumenista/ekumenistka, liturgista/liturgistka, negocjator/negocjatorka, dziennikarz/dziennikarka

Sprawności naukowe - poliglota/poliglotka, badacz/badaczka, genealog/genealożka, historyk/historyczka, etnograf/etnografka, astronom/astronomka, geolog/geolożka, relignioznawca/religioznawczyni

Sprawności rozwijające pasje i specjalnościowe - kolekcjoner/kolekcjonerka, przyjaciel/przyjaciółka książki, kronikarz/kronikarka, RPGowiec, strażnik/strażniczka granicy, obrońca/obrończyni, strażak/strażaczka, pocztowiec, krótkofalowiec

Sprawności sportowe - zawodnik/zawodniczka, gimnastyk/gimnastyczka, tancerz/tancerka, wspinacz, narciarz/narciarka, rolkarz/rolkarka, łyżwiarz/łyżwiarka, znawca/znawczyni sztuk walki, maratończyk/maratonka

Sprawności wodne - plywak/pływaczka, ratownik specjalista, ratownik wodny, foka, meteorolog/meteorolożka, marynista/marynistka, szyper, bosman, nawigator, jurysta morski, mechanik, szyper motorowodny, kajakarz, zwiadowca wodny, wiking, bosman wioślarski, oryl

Sprawności lotnicze - np. gawędziarz lotniczy/gawędziarka lotnicza, kolekcjoner lotniczy/kolekcjonerka lotnicza, awiatyk, historyk lotniczy/historyczka lotnicza, konstruktor/konstruktorka latawców, modelarz/modelarka kartonówek, młody astronauta/młoda astronautka, modelarz redukcyjny/modelarka redukcyjna, radiomodelarz/radiomodelarka

Sprawności jeździeckie - np. jeździec, adept ujeżdżania, skoczek, zawodnik/zawodniczka hobby horses, woltyżer/woltyżerka, westernowiec, powożący/powożąca, zawodnik/zawodniczka working equitation, zawodnik/zawodniczka trec, podkuwacz, hipoterapeuta/hipoterapeutka