Obrona cywilna w praktyce – jakie wyposażenie musi posiadać gmina?

Obrona cywilna kojarzy się wielu osobom z czymś odległym – wojną albo wielkimi kataklizmami. Tymczasem od 2024 roku polskie gminy mają konkretny obowiązek gromadzenia zasobów, które pozwolą im reagować na różnego rodzaju kryzysy. Nie chodzi tylko o konflikt zbrojny, ale też o zagrożenia bardziej codzienne: powodzie, pożary, długotrwałe przerwy w dostawie prądu czy wody. Nowa ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej określa jasno, że to właśnie wójt, burmistrz lub prezydent miasta odpowiada za przygotowanie odpowiedniego zaplecza – od namiotów, łóżek polowych i śpiworów, aż po sprzęt do uzdatniania wody, agregaty prądotwórcze czy środki ochrony osobistej.

Obrona cywilna - co musi mieć gmina?

Lista obowiązkowych zasobów, jakie powinna gromadzić każda gmina w Polsce, nie jest przypadkowa. Została szczegółowo opisana w załączniku do ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej i uwzględnia zarówno sytuacje ogólne, jak i konkretne scenariusze zagrożeń. Dzięki temu samorządy mają jasno określone wytyczne, jak przygotować się na różne kryzysy – od lokalnych awarii po wydarzenia o charakterze ogólnokrajowym. Co istotne, katalog wyposażenia dzieli się na wymagania ogólne (np. baza noclegowa, środki higieniczne, żywność, woda, sprzęt łączności awaryjnej) oraz wymagania szczegółowe, związane z określonymi rodzajami zagrożeń. A tych ustawodawca przewidział naprawdę wiele:

• epidemia – gmina musi być przygotowana na szybkie zorganizowanie izolatoriów, punktów kwarantanny, a także zapewnienie podstawowych środków ochrony indywidualnej, takich jak maseczki, rękawiczki czy środki dezynfekcyjne,
• powódź – konieczne są zapory przeciwpowodziowe, worki z piaskiem, pompy odwadniające, ale też namioty i łóżka polowe dla ewakuowanych mieszkańców,

• zakłócenia w systemach telekomunikacyjnych i energetycznych – tu kluczowe są agregaty prądotwórcze, lampy LED, radiotelefony i inne systemy awaryjnej komunikacji,
• susza i upały – potrzebne są zbiorniki na wodę, cysterny, urządzenia do jej uzdatniania, a także miejsca schronienia przed słońcem,
• silny wiatr i pożary wielkopowierzchniowe – obowiązkowe stają się namioty, sprzęt gaśniczy, maski przeciwpyłowe i zapasy wody,
• zdarzenia terrorystyczne, działania hybrydowe i wojna – tutaj katalog rozszerza się o środki ochrony osobistej, zaplecze medyczne, a także zasoby potrzebne do długotrwałej ewakuacji i zakwaterowania większej liczby ludności,
• skażenia chemiczne i promieniotwórcze – gmina musi dysponować m.in. kombinezonami ochronnymi, maskami filtrującymi, zestawami dekontaminacyjnymi oraz procedurami neutralizacji skażeń,
• masowa migracja – pojawia się potrzeba zapewnienia dodatkowych noclegów, żywności, środków higieny i dostępu do wody,
• katastrofa budowlana – to scenariusz, w którym liczy się szybkie zabezpieczenie terenu, ewakuacja poszkodowanych i możliwość tymczasowego ulokowania mieszkańców.

Jak widać, nie chodzi tylko o krótkotrwałe akcje ratunkowe. Ustawa zakłada, że gmina powinna być przygotowana także na długotrwałe przerwy w dostępie do podstawowych usług publicznych, takich jak energia elektryczna, woda pitna czy transport. Właśnie dlatego na liście obok apteczek i kombinezonów znajdziemy też tak przyziemne produkty jak namioty, łóżka polowe, śpiwory, menażki czy sztućce – bo w sytuacji kryzysu to one decydują o tym, czy mieszkańcy będą mogli w godnych warunkach odpocząć, zjeść i przeczekać najtrudniejsze chwile.

Obrona cywilna zadania gminy - po co to wszystko?

Niektórzy mogą zapytać – po co gmina ma trzymać w magazynach setki łóżek polowych, namioty, śpiwory czy menażki? Przecież takie sytuacje zdarzają się rzadko. Odpowiedź jest prosta: w kryzysie liczy się czas i gotowość. Jak podkreślono w uzasadnieniu ustawy, podstawowym kryterium doboru sprzętu i zapasów jest zaspokojenie elementarnych potrzeb bytowych ludności, która w obliczu katastrofy, wojny czy powodzi może w jednej chwili stracić dach nad głową i dostęp do podstawowych usług.

Chodzi więc przede wszystkim o:

• możliwość odpoczynku i regeneracji ewakuowanych osób – tu kluczowe są namioty i łóżka polowe, które pozwalają w kilka godzin zorganizować tymczasową bazę noclegową,
• dostęp do wody i jedzenia – gmina musi dysponować zarówno zapasami żywności, jak i sprzętem do jej podania: menażkami, sztućcami, stołami czy zbiornikami na wodę,
• zachowanie higieny i bezpieczeństwa – w katalogu znajdują się prysznice polowe, środki dezynfekcyjne czy kombinezony ochronne, które pozwalają zapobiegać epidemiom i skażeniom,
• zapewnienie minimum komfortu w warunkach polowych – śpiwory, oświetlenie, piece polowe i wentylatory sprawiają, że prowizoryczne schronienie staje się miejscem, gdzie można choć trochę odpocząć i poczuć się bezpiecznie.

Innymi słowy – gmina powinna być przygotowana na to, że przez kilka, a nawet kilkanaście dni, będzie musiała samodzielnie prowadzić działania ratunkowe i humanitarne, bez wsparcia zewnętrznego. Brak prądu, wody, ciepła czy paliwa nie może oznaczać paraliżu. Gotowe zasoby w magazynach pozwalają w krótkim czasie stworzyć warunki, które zapewnią mieszkańcom przetrwanie w godności, a służbom – możliwość skoncentrowania się na ratowaniu życia i zdrowia ludzi. Co więcej, taki sprzęt nie leży bezczynnie – wiele gmin wykorzystuje namioty, łóżka polowe czy menażki także w czasie pokoju, np. podczas zabezpieczania imprez masowych, ćwiczeń ratowniczych czy akcji humanitarnych. Dzięki temu zasoby obrony cywilnej są stale utrzymywane w dobrym stanie i realnie służą lokalnej społeczności.

A jeśli szukasz sprawdzonych produktów do wyposażenia magazynów obrony cywilnej – od namiotów i łóżek polowych, po kompletne zestawy kuchenne i higieniczne – sprawdź naszą ofertę.